Choroba trzewna

Objawy

• biegunka jest najczęstszym objawem. Dzieje się tak, ponieważ jelito cienkie nie jest w stanie w pełni wchłaniać składników odżywczych, co prowadzi do tak zwanego zespołu złego wchłaniania. Stolec ma nieprzyjemny zapach z powodu bardzo dużej zawartości tłuszczu (stolce tłuszczowe),
• wzdęcia i oddawanie gazów,
• zaparcia,
• wymioty (zwykle dotyczą dzieci),
• zmęczenie, które zwykle wynika z zaburzonego wchłaniania witaminy B12, kwasu foliowego i żelaza z pożywienia. Należy zauważyć, że mrowienie dłoni i stóp często występuje z powodu niskiego stężenia witaminy B12,
• w niektórych przypadkach może pojawić się swędząca wysypka z pęcherzykami na pośladkach, kolanach i łokciach (opryszczkowate zapalenie skóry). Chociaż nie jest ona związana z samą chorobą trzewną, jej dokładna przyczyna nie jest znana; wiąże się ją jednak ze spożyciem glutenu i ustępuje po wykluczeniu glutenu z diety.

Powikłania

• niedożywienie, jak opisano powyżej. Z powodu stanu zapalnego jelito cienkie nie może wchłaniać potrzebnych witamin i minerałów,
• niepłodność,
• osteoporoza (choroba, która osłabia kości i zwiększa ich podatność na złamania),
• parestezje (uczucie mrowienia w kończynach), zaburzenia pamięci i zwyrodnienie układu nerwowego spowodowane niedoborem witaminy B12 i kwasu foliowego,
• niedokrwistość z niedoboru żelaza,
• rzadsze powikłania obejmują rozwój raka jelita cienkiego (gruczolakoraka) oraz zaburzenia czynności wątroby prowadzące do marskości (bliznowacenia tkanki wątroby).

Metody diagnostyczne

• Badania krwi: badanie serologiczne służy do sprawdzenia, czy u pacjenta występuje podwyższone stężenie określonych przeciwciał (przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej w klasie IgA - tTG-IgA), które reagują na gluten. Wykonuje się również badanie genetyczne; dodatni wynik nie rozpoznaje choroby trzewnej, ale brak wykrycia któregokolwiek z genów może ją wykluczyć. Należy pamiętać, że lekarz nie opiera rozpoznania wyłącznie na badaniach krwi; wynik należy potwierdzić za pomocą bardziej inwazyjnej procedury opisanej poniżej.
• Procedura ostateczna: rozpoznanie choroby trzewnej opiera się na biopsji tkanki. Można ją wykonać podczas endoskopii w znieczuleniu miejscowym.

Postępowanie w chorobie

Nie ma leczenia przyczynowego choroby trzewnej, ale pacjenci mogą prowadzić normalny tryb życia po całkowitym wykluczeniu glutenu z diety. Gluten występuje w dużych ilościach w ciastach i innych wypiekach, chlebie, płatkach zbożowych oraz makaronie, dlatego w miarę możliwości należy wybierać produkty bezglutenowe. Do innych bezpiecznych produktów należą ziemniaki, ryż, makaron ryżowy, produkty mleczne, owoce, warzywa i białko zwierzęce. Zaleca się stosowanie suplementów w celu uzupełnienia poziomu żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego.

Opisano rzadki typ choroby trzewnej, w którym pacjenci nadal mają objawy po zaprzestaniu spożywania produktów zawierających gluten. Nazywa się go oporną na leczenie chorobą trzewną. Leczenie tej postaci obejmuje kortykosteroidy, czyli leki blokujące niepożądane działania układu odpornościowego na nasze komórki.