Choroba Leśniowskiego-Crohna

Czynniki ryzyka

• Wiek: chociaż choroba może wystąpić w każdym wieku, najczęściej pojawia się we wczesnym dzieciństwie. Większość pacjentów otrzymuje rozpoznanie przed 30. rokiem życia.
• Wywiad rodzinny: wykazano, że u 1 na 5 pacjentów z chorobą krewny pierwszego stopnia choruje na chorobę Leśniowskiego-Crohna.
• Pochodzenie etniczne: chociaż choroba może dotyczyć każdego, częściej występuje u osób pochodzenia wschodnioeuropejskiego.
• Palenie papierosów: palenie jest powszechnie uznanym zagrożeniem dla zdrowia. Mechanizm związku palenia z rozwojem IBD wiąże się z uszkodzeniem błony śluzowej i zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej.

Objawy i powikłania

Objawy związane z chorobą

• krew w stolcu,
• skurcze i ból brzucha,
• gorączka,
• biegunka,
• zmęczenie,
• utrata masy ciała,
• inne objawy obejmują między innymi zapalenie stawów i oczu, kamicę nerkową, niedobór żelaza oraz opóźniony rozwój płciowy i wzrost u dzieci.

Powikłania choroby Leśniowskiego-Crohna

• niedożywienie,
• rak jelita grubego,
• niedożywienie wynikające z objawów prowadzących do niedoboru witaminy B12 i żelaza,
• szczelina odbytu powodująca bolesne wypróżnianie,
• przetoki (nieprawidłowe połączenia między różnymi częściami ciała),
• owrzodzenia,
• powstawanie ropni,
• niedrożność.

Diagnostyka

Badania laboratoryjne

• lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może zlecić badanie krwi w celu wykrycia oznak niedokrwistości spowodowanej niedoborem witaminy B12 i żelaza,
• lekarz może sprawdzić oznaki stanu zapalnego, mierząc we krwi markery zapalne (białko C-reaktywne [CRP] i odczyn Biernackiego [OB]) oraz wykonując próby wątrobowe,
• często konieczne jest pobranie próbek kału w celu wykrycia krwi lub mikroorganizmów, które mogą naśladować objawy choroby Leśniowskiego-Crohna.

Procedury

• kolonoskopia i biopsja,
• rezonans magnetyczny jest zwykle stosowany do oceny choroby w obrębie miednicy i przetok,
• enterografia MR wykorzystuje środek kontrastowy, aby lepiej uwidocznić jelito cienkie i ocenić postęp choroby,
• endoskopia kapsułkowa (pacjent połyka kapsułkę z kamerą, która wykonuje zdjęcia w całym przewodzie pokarmowym). Chociaż badanie to może wskazywać na możliwe rozpoznanie, do jego potwierdzenia potrzebne są kolonoskopia i biopsja.

Leczenie

Choroba Leśniowskiego-Crohna przebiega różnie u poszczególnych pacjentów. Żadne leczenie nie działa u każdego. Celem przepisanych leków jest zmniejszenie objawów i poprawa rokowania.

• Leki przeciwzapalne: kortykosteroidy, takie jak budezonid i prednizon, stosuje się krótkoterminowo (przez 3-4 miesiące) w celu wywołania remisji. Kortykosteroidy zwykle stosuje się w połączeniu z lekami immunosupresyjnymi, aby uzyskać efekt synergistyczny.
• Leki immunosupresyjne: merkaptopuryna i azatiopryna są najczęściej stosowanymi lekami immunosupresyjnymi w IBD. Ich stosowanie wymaga systematycznych kontroli lekarskich. Innym znanym lekiem jest metotreksat, stosowany u pacjentów, którzy nie reagują na wymienione wcześniej leki.
• Leczenie biologiczne: wedolizumab, infliksymab, ustekinumab i ryzankizumab to leki ukierunkowane na określone białka wytwarzane przez układ odpornościowy, które neutralizują te białka, aby zahamować odpowiedź immunologiczną.