Chondromalacja rzepki - przyczyny, leczenie

Chondromalacja rzepki - przyczyny, leczenie

Choroby układu ruchu

Tryb życia i mała aktywność ruchowa powodują, że nasze stawy i mięśnie są znacznie mniej odporne na kontuzje. Coraz częściej u młodych osób pojawiają się problemy kojarzone raczej z wynikami procesu starzenia - ból w stawach i zmiany zwyrodnieniowe to jedne z nich. Jedną z przyczyn odczuwanego bólu może być właśnie chondromalacja.

Dziękujemy za zainteresowanie naszym produktem!

Wciąż intensywnie pracujemy, aby jak najlepiej dostosować go do Twoich potrzeb. Jeśli chcesz poinformujemy Cię, gdy będzie już dostępny.

Czym jest chondromalacja?

Wyjaśnienie tego schorzenia należy rozpocząć od opisu chrząstki stawowej w stawie kolanowym. W stawie tym, największym w naszym organizmie, mają miejsce ogromne obciążenia, dochodzące do 65-krotności wagi danej osoby. Grubość chrząstki waha się od 3 do 5 mm, ma ona zapewnić odpowiednią amortyzację, ochronę tkanki podchrzęstnej oraz płynność ruchów w stawie. Funkcję odżywczą dla tej tkanki pełni płyn stawowy, który wytwarza się podczas ruchu.

Ze względu na brak unaczynienia, chrząstka stawowa nie ma zdolności regeneracyjnych - wszelkiego rodzaju ubytki powstałe wskutek urazów, zwichnięć lub innych kontuzji mogą być w lekki sposób niwelowane poprzez wytworzenie chrząstki włóknistej przez tkankę podchrzęstną, jest ona jednak znacznie mniej wytrzymała na siły ściskające niż trwale zniszczona chrząstka szklista.

Termin chondromalacji odnosi się do rozmiękania i zmian strukturalnych chrząstki stawowej rzepki u osób młodych, jednak obecnie jest on popularnie stosowany nawet w przypadku pacjentów powyżej 60 roku życia.

Chrząstka, która jest cieńsza, bardziej miękka, rozwarstwia się, bądź ma ubytki, znacznie gorzej przenosi obciążenia, amortyzuje - innymi słowy - gorzej spełnia swoją funkcję. W opisach tego schorzenia wyróżnia się cztery stopnie zaawansowania opisane w poniższej tabeli.

Skala chondromalacji wg. Outerbridge'a

Stopień Opis
I spluszowacenie i zmiękczenie
II uszkodzenia powierzchowne - pęknięcia (szczeliny <1,25 mm)
III uszkodzenia głębokie - pęknięcia sięgające do kości podchrzęstnej bez jej odsłonięcia (szczeliny >1,25 mm)
IV widoczne ubytki uwidaczniające kość podchrzęstną

* stopień 0 oznaczałby chrząstkę zdrową.

Zmiany głębokie stopnia III i IV nie mają możliwości wygojenia się, przez co prowadzą do zmian zwyrodnieniowych.

Można wyróżnić dwa rodzaje zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego:

Możliwe przyczyny chondromalacji

Ból kolana

Pojawiający się ból na początku aktywności ruchowej oraz po jej zakończeniu, odczuwalny w przedniej części kolana jest jednym z sygnałów, mogących świadczyć o chondromalacji rzepki. Nie jest jednak potwierdzone doświadczalnie ani klinicznie, dlaczego pojawiają się dolegliwości bólowe pomimo braku unerwienia chrząstki. Jednakże w przypadku jej zmiękczenia, zmniejszenia grubości oraz licznych ubytków, możliwe jest przenoszenie obciążeń na kość podchrzęstną - to jednak również nie zostało potwierdzone.

Zdarza się również, że stopień chondromalacji jest zaawansowany, a dolegliwości bólowe się nie pojawiły.

Dostępne badania

Nieinwazyjnymi badaniami pozwalającymi ocenić stan chrząstki w stawie są USG, MRI czy też klasyczne zdjęcie Rentgenowskie. Najlepszym, ale inwazyjnym sposobem, polegającym na wprowadzeniu narzędzi chirurgicznych do wnętrza stawu jest artroskopia.

Leczenie

Chondromalacje rzepki leczy się przede wszystkim ruchem, ponieważ jej przyczyną zazwyczaj są sumujące się mikrourazy wynikające ze złego treningu (zbyt duża intensywność bądź objętość treningowa) w połączeniu ze źle rozkładanym obciążeniem w wyniku np dysbalansów mięśniowych. Chrząstka stawowa często porównywana jest do gąbki do mycia naczyń: jeżeli nie będziemy jej używać to wyschnie, będzie się kruszyć, jeżeli natomiast będziemy za często, za mocno ją używać to narazimy na zniszczenia, dlatego największym wyzwaniem w leczeniu tego schorzenia jest znalezienie „złotego środka”. Wraz z tym porównaniem logicznym jest, iż bezruch, sam odpoczynek nie jest leczeniem (jest zaleczaniem objawowym). W pierwszej fazie leczenia stosowane są ćwiczenia rozluźniające nadmiernie napięte mięśnie (najczęściej mięsień czworogłowy), następnie wdraża się ćwiczenia wzmacniające, ćwiczenia stabilizacyjne oraz charakterystyczne ruchy z dyscypliny sportu (przy leczeniu sportowców). W wielu przypadkach zaleca się wiskosuplementację czyli podanie dostawowe kwasu hialuronowego.

Zobacz ćwiczenia na chondromalację rzepki. W wielu przypadkach zaleca się wiskosuplementację czyli podanie dostawowe kwasu hialuronowego.

W przypadkach tego wymagających stosuje się leczenie operacyjne - usuwa się zmiany chorobowe, oczyszcza powierzchnię chrząstki, wykonuje nawiercanie powierzchni chrzęstnych (abrazję) czy też dokonuje wszczepów lub przeszczepów.

Jak zapobiec urazom - czego nie robić?

Poniżej znajduje się kilka prostych zasad, których stosowanie może pozwolić zmniejszyć ryzyko wystąpienia kontuzji.

  1. Dbaj o swoją wagę - staraj się uniknąć nadwagi.
  2. Uważaj na maksymalne zakresy ruchów (zarówno zgięć, jak i wyprostów).
  3. Nie wykonuj zbyt intensywnych treningów.
  4. Wzmocnij osłabione mięśnie.
  5. Nie wbiegaj ani nie zbiegaj po schodach.
Literatura:
  1. D. Witoński, Chondromalacja – rozpoznanie czy nihilizm diagnostyczny? Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja MEDSPORTPRESS, 2016; 5(6); Vol. 18, 508-510
  2. G. Adamczyk, Ł. Antolak, T. Skrok, R. Śmigielski, Wczesne wyniki leczenia ubytków chrząstki stawowej stawu kolanowego za pomocą autogennych przeszczepów chrzęstno-kostnych sposobem OATS, Carolina Medical Center, Warszawa, Konsultant naukowy: prof. zw. dr hab. Artur Dziak
  3. https://www.youtube.com/channel/UCty9zs3xys93kx9USnlE7qg
  4. https://www.ortopedio.pl/porady-ekspertow/chondromalacja-rzepki-diagnostyka-kiedy-zdecydowac-sie-na-operacje/
  5. https://www.crse.org.pl/blog/137-jak-leczyc-chondromalacje-chrzastki-stawowej
  6. https://pl.wikipedia.org/wiki/Chondromalacja
ask a doctor iphone

Potrzebujesz opinii lekarskiej?

Nie zwlekaj! Już nie musisz czekać na wizytę. Pobierz aplikację aby zadać pytanie naszemu lekarzowi.

może cię także zainteresować

Przygotowanie do badań laboratoryjnych (krwi i moczu) w 10 krokach

Paulina Klimanek Jacek Suchanowski

Rwa kulszowa - przyczyny, diagnoza

Paulina Klimanek Jacek Suchanowski