Rak wątrobowokomórkowy (HCC), czyli pierwotny rak wątroby, wywodzi się z funkcjonalnych komórek wątroby zwanych hepatocytami. Rak wątrobowokomórkowy (HCC) odpowiada za czwartą pod względem częstości przyczynę zgonów z powodu nowotworów na świecie. Ponad 80% przypadków HCC występuje w regionach o ograniczonych zasobach opieki medycznej i społecznej, zwłaszcza w Azji Wschodniej i Afryce Subsaharyjskiej.
Przyczyny związane z rozwojem HCC
- Zakażenia: WZW typu B i C
- Stłuszczeniowa choroba wątroby
- Nadużywanie alkoholu
- Rzadkie choroby, takie jak choroba Wilsona i niedobór alfa-1-antytrypsyny.
- Rak wątrobowokomórkowy częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet.
- Otyłość
- Cukrzycę powiązano z HCC.
- Długotrwałe stosowanie sterydów anabolicznych
Objawy przedmiotowe i podmiotowe związane z HCC
- Żółtaczka, czyli zażółcenie oczu i skóry
- Niewyjaśniona utrata masy ciała połączona ze zmniejszonym apetytem.
- Wzdęcie i dyskomfort w jamie brzusznej.
- Nudności
- Świąd skóry
- Gorączka
Diagnostyka
Po dokładnym badaniu fizykalnym i zebraniu wywiadu lekarz może zlecić następujące badania:
- Badania krwi: Pełny panel wątrobowy w celu sprawdzenia czynności wątroby. Ponadto mierzy się stężenie alfa-fetoproteiny (AFP). Służy ona jako marker nowotworowy, ponieważ jest wytwarzana przez nowotwory wątroby. Podwyższone stężenie AFP może sugerować obecność raka wątroby, zwłaszcza jeśli stale wzrasta w czasie. U pacjentów z marskością wysokiego ryzyka związaną z wirusowym zapaleniem wątroby typu C, wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub hemochromatozą lekarz może zalecić sprawdzanie stężenia AFP co trzy do czterech miesięcy.
- Badania obrazowe: USG, TK, MRI
- Biopsja: Chociaż biopsja wątroby jest najbardziej rozstrzygającą metodą diagnostyczną, nie zawsze musi być konieczna. Jeśli guz jest widoczny w badaniu obrazowym, a stężenie AFP jest znacznie podwyższone, rozpoznanie można postawić bez wykonywania biopsji wątroby.
Możliwości leczenia
Największe szanse na długotrwałe przeżycie mają pacjenci z guzami we wczesnym stadium, które można usunąć chirurgicznie. Jednak w chwili rozpoznania większość nowotworów wątroby jest nieoperacyjna z powodu zaawansowania nowotworu lub choroby wątroby. Chemioterapia przez chemoembolizację może być stosowana w celu zmniejszenia guzów i potencjalnego umożliwienia operacji. Inne metody obejmują krioterapię i ablację prądem o częstotliwości radiowej. Chociaż radioterapia jest ograniczona ze względu na niską tolerancję wątroby, może być stosowana w celu złagodzenia objawów lub bólu przez zmniejszenie rozmiaru guza, a radioembolizacja może służyć do zakłócenia przepływu krwi do guza.
