Wirus opryszczki pospolitej (HSV) jest częstym zakażeniem wirusowym, które może powodować bolesne owrzodzenia lub pęcherzyki w jamie ustnej, na wargach, narządach płciowych lub odbycie. Wyróżnia się dwa typy HSV: HSV-1, najczęściej związany z opryszczką wargową, oraz HSV-2, najczęściej związany z opryszczką narządów płciowych. Oba typy HSV mogą powodować zmiany w obu tych okolicach, a także zakażenia w innych częściach ciała, takich jak oczy i mózg. Chociaż nie ma lekarstwa na HSV, leki przeciwwirusowe mogą pomóc kontrolować objawy oraz zmniejszyć częstotliwość i nasilenie nawrotów. Według szacunków WHO HSV-1 i HSV-2 dotyczy odpowiednio 67% i 13% światowej populacji.
Objawy HSV
HSV-1
- Opryszczka wargowa: to małe pęcherzyki wypełnione płynem, które zwykle tworzą się na wargach lub wokół nich, ale mogą również wystąpić na nosie, brodzie lub policzkach.
- Mrowienie lub swędzenie: przed pojawieniem się pęcherzyków niektóre osoby mogą odczuwać mrowienie lub swędzenie wokół ust albo nosa.
- Ból: pęcherzyki mogą być bolesne, a po pęknięciu mogą pokryć się strupem.
- Gorączka i powiększenie węzłów chłonnych: podczas nawrotu opryszczki wargowej u niektórych osób może wystąpić gorączka i powiększenie węzłów chłonnych szyi.
Należy pamiętać, że opryszczka wargowa wywołana przez HSV jest bardzo zakaźna i może przenosić się przez bliski kontakt (pocałunki lub wspólne używanie sztućców i/lub ręczników z osobą zakażoną).
HSV-2
Oprócz wyżej wymienionych objawów ten typ wirusa może powodować objawy związane z miejscem występowania zmian (odbyt, narządy płciowe lub pośladki), objawy grypopodobne i bolesne oddawanie moczu.
Należy pamiętać, że opryszczka narządów płciowych wywołana przez HSV-2 jest bardzo zakaźna i może przenosić się podczas kontaktów seksualnych, w tym seksu waginalnego, analnego i oralnego.
Metody diagnostyczne
- Hodowla wirusa: polega na pobraniu wymazu z pęcherzyka lub owrzodzenia i hodowaniu wirusa w laboratorium.
- Test reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR): wykrywa materiał genetyczny wirusa i może służyć do rozpoznania HSV nawet wtedy, gdy nie występują widoczne objawy.
- Badania krwi: pozwalają wykryć obecność przeciwciał przeciwko HSV we krwi.
Leczenie i zapobieganie HSV
Obecnie nie ma lekarstwa na HSV, ale leki przeciwwirusowe mogą pomóc kontrolować objawy oraz zmniejszyć częstotliwość i nasilenie nawrotów. Leki te można przyjmować doustnie lub stosować miejscowo na zmieniony obszar; należą do nich acyklowir, walacyklowir i famcyklowir. Oprócz leków przeciwwirusowych w celu łagodzenia objawów można stosować leki przeciwbólowe i środki znieczulające do stosowania miejscowego.
Aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się HSV, ważne jest uprawianie bezpiecznego seksu, na przykład z użyciem prezerwatyw. Należy również unikać aktywności seksualnej podczas nawrotów, gdy wirus najłatwiej się przenosi. Osoby z opryszczką narządów płciowych powinny poinformować o swoim stanie partnerów seksualnych, aby mogli oni podjąć działania chroniące przed zakażeniem.
Inne metody zapobiegania obejmują:
- unikanie kontaktu z owrzodzeniami lub pęcherzykami osoby z opryszczką,
- częste mycie rąk, szczególnie po dotknięciu zmienionych obszarów,
- powstrzymanie się od aktywności seksualnej, jeśli u Ciebie lub partnera występują aktywne owrzodzenia lub pęcherzyki opryszczkowe,
- nieudostępnianie przedmiotów, które mogły mieć kontakt z wirusem, takich jak ręczniki lub maszynki do golenia,
- dbanie o higienę, w tym utrzymywanie zmienionego obszaru w czystości i suchości.
Należy pamiętać, że nawet przy stosowaniu zasad bezpiecznego seksu i innych metod zapobiegania możliwe jest zakażenie opryszczką.
