Angina - przyczyny, objawy i leczenie

Angina - przyczyny, objawy i leczenie

Choroby Zakaźne

Angina kojarzona jest zwykle ze stosunkowo niegroźną chorobą wieku dziecięcego. Jednakże, może występować również u dorosłych i nie należy jej bagatelizować, ponieważ powikłania po niej są niekiedy bardzo niebezpieczne. Zatem, warto wiedzieć jak rozpoznać anginę, czym się leczyć oraz kiedy udać się do lekarza?

Dziękujemy za zainteresowanie naszym produktem!

Wciąż intensywnie pracujemy, aby jak najlepiej dostosować go do Twoich potrzeb. Jeśli chcesz poinformujemy Cię, gdy będzie już dostępny.

Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła wywołane zakażeniem lub podrażnieniem. Wbrew obiegowej opinii, choroba ta jest najczęściej spowodowana przez wirusy, a tylko około 10 - 15% angin u dorosłych ma etiologię bakteryjną (jeszcze rzadziej grzybiczą) i wymaga leczenia antybiotykiem. Jak zatem odróżnić anginę ropną od wirusowej?

Objawy anginy wirusowej

Angina wirusowa, to inaczej wirusowe zapalenie gardła. Charakterystyczny jest powolny rozwój choroby oraz łagodny przebieg. Zwykle początkowo odczuwamy osłabienie, bóle mięśni i stawów oraz uczucie nieprzyjemnego “drapania” w gardle. Z czasem pojawia się umiarkowany ból gardła, jednak jest on objawem subiektywnym i niekiedy może być szczególnie dokuczliwy. W badaniu, gardło jest zaczerwienione, natomiast migdałki podniebienne mogą być lekko powiększone, ale bez charakterystycznych dla anginy bakteryjnej nalotów. W przebiegu wirusowego zapalenia gardła zazwyczaj pojawia się stan podgorączkowy (temperatura ciała mieści się w granicach 36,7 - 38,0°C). Niekiedy temperatura ciała nie jest w ogóle podwyższona, a jeszcze rzadziej występuje gorączka (temp. powyżej 38,0°C). Bardzo często w anginie wirusowej występują objawy nieżytu nosa oraz kaszel. Zazwyczaj nie dochodzi do powiększenia się okolicznych węzłów chłonnych.

Jak się leczyć w przypadku anginy wirusowej?

Pacjent, który cierpi z powodu wirusowego zapalenia gardła powinien być leczony objawowo. Znakomicie sprawdzą się tutaj wszelkie domowe sposoby, które przyniosą ulgę w bólu gardła. Można pić wodę z miodem, mleko z miodem i masłem lub też przygotowywać różnego rodzaju domowe specyfiki, np. płukankę z szałwii, płukankę solną lub syrop z cebuli. Zalecane jest spożywanie dużej ilości chłodnych, ale nie zimnych napojów oraz unikanie ostrych potraw. Można również zaopatrzyć się w pastylki do ssania, spray do gardła lub gotowe płukanki apteczne. Bez recepty są także dostępne syropy łagodzące kaszel oraz aerozole zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa. Nie powinno się natomiast obniżać stanu podgorączkowego, ponieważ jest on naturalnym odruchem obronnym organizmu. Zażywanie paracetamolu lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen), zalecane jest jedynie w przypadku szczególnie złej tolerancji podwyższonej temperatury lub np. bólu głowy. Oczywiście, najkorzystniej na przebieg choroby wpływa odpoczynek, duża ilość snu oraz zdrowe odżywianie. Należy pamiętać , że antybiotyk nie jest skuteczny w przypadku infekcji wirusowych. Natomiast, zastosowanie antybiotyku może być konieczne, gdy w przebiegu wirusowego zapalenia gardła dojdzie do nadkażenia bakteryjnego, dlatego szczególnie ważne jest częste mycie rąk i unikanie dużych skupisk ludzi.

Objawy anginy bakteryjnej

W przypadku anginy o etiologii bakteryjnej (najczęściej wywołanej przez Streptococcus pyogenes), charakterystyczne jest gwałtowne pojawienie się objawów. Stanem zapalnym objęte jest zarówno gardło, jak i migdałki podniebienne, na których pojawiają się charakterystyczne białe lub biało-żółte naloty. Skutkuje to bardzo silnym bólem gardła, często utrudniającym połykanie pokarmów stałych. W odróżnieniu od wirusowego zapalenia gardła, w przypadku anginy bakteryjnej, niemal zawsze obecna jest gorączka (temp. >38°C), która niekiedy sięga nawet 40°C oraz dreszcze. Zwykle nie występuje kaszel ani katar. Bardzo często obecne jest też powiększenie węzłów chłonnych podżuchwowych i szyjnych.

Jak się leczyć w przypadku anginy bakteryjnej?

W przypadku występowania objawów charakterystycznych dla infekcji bakteryjnej, konieczne jest udanie się do lekarza rodzinnego, który po zbadaniu zaordynuje właściwe leczenie. Absolutnie nie wolno włączać antybiotyku samodzielnie, ponieważ niezbędne jest dobranie odpowiedniego leku i dawki. Źle dobrany antybiotyk lub w nieodpowiedniej dawce, nie zadziała oraz może spowodować wystąpienie skutków ubocznych. Poza antybiotykiem dodatkowo należy zażywać probiotyk oraz leki działające przeciwbólowo i przeciwgorączkowo (ibuprofen lub paracetamol) oraz środki łagodzące ból gardła (takie same preparaty jak w przypadku wirusowego zapalenia gardła). Walkę z gorączką można wspomagać poprzez chłodne okłady na czoło i kark , właściwe nawadnianie oraz picie, np. soku z malin lub herbaty lipowej.

W jaki sposób lekarze odróżniają anginę wirusową od bakteryjnej?

Rozpoznanie ustala się na podstawie podawanych przez pacjenta dolegliwości oraz badania przedmiotowego (koniecznie jest obejrzenie gardła i jamy ustnej, a także ocena węzłów chłonnych). Jednak, postawienie właściwej diagnozy niekiedy przysparza trudności również lekarzom. W tym celu pomocne jest zastosowanie poniżej zamieszczonej skali Centora w modyfikacji McIsaaca.

Objaw/cecha Liczba punktów
temperatura ciała >38°C 1
nie występuje kaszel 1
powiększone węzły chłonne szyjne przednie 1
wysięk na migdałkach i ich obrzęk 1
wiek 3–14 lat 1
wiek 15–44 lat 0
wiek >45 lat -1

Zalecane postępowanie zależne jest od sumy zebranych punktów.

Suma punktów: 0-1

Suma punktów: 2-3

Suma punktów: 4

Jak długo trwa angina oraz kiedy chory przestaje zarażać?

Zapalenie wirusowe:

Zapalenie bakteryjne (paciorkowcowe):

Jakie zagrożenia niesie ze sobą nieleczona angina bakteryjna?

W przypadku anginy wirusowej rokowanie jest dobre, a głównymi powikłaniami zazwyczaj są przedłużający się suchy kaszel lub nadkażenie bakteryjne. Natomiast, nieleczone paciorkowcowe zapalenie gardła, choć ustępuje samoistnie, może prowadzić do rozwinięcia się groźnych powikłań. Należą do nich:

  1. powikłania ropne (wczesne) – ropień okołogardłowy, ropne zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, ropne zapalenie ucha środkowego i/lub wyrostka sutkowatego, ropne zapalenie zatok przynosowych.
  2. późne powikłania immunologiczne (bardzo rzadko u dorosłych) – gorączka reumatyczna, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek.
  3. inne (bardzo rzadko) – bakteriemia, zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
  4. w zakażeniu o etiologii F. necrophorum – zespół Lemierre’a (ropień okołomigdałkowy z zakrzepowym zapaleniem żyły szyjnej wewnętrznej), sepsa z ropniami w różnych narządach.
Literatura:
  1. Interna Szczeklika 2018 Podręcznik Chorób Wewnętrznych, Autorzy: Piotr Gajewski, Andrzej Szczeklik Wydawnictwo: Medycyna Praktyczna
  2. Zapalenie gardła i angina, 12 grudnia 2012, Autor: Bożena Skotnicka,
  3. Skala Centora w modyfikacji McIsaaca
  4. http://www.mp.pl
  5. https://www.mp.pl/pacjent/
  6. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/78438,zapalenie-gardla-i-angina
  7. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/120798,leczenie-anginy
  8. https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/lista/83564,powiklania-anginy
  9. https://pediatria.mp.pl/choroby/laryngologia/78438,zapalenie-gardla-i-angina
ask a doctor iphone

Potrzebujesz opinii lekarskiej?

Nie zwlekaj! Już nie musisz czekać na wizytę. Pobierz aplikację aby zadać pytanie naszemu lekarzowi.

może cię także zainteresować

Jak skutecznie leczyć przeziębienie?

Ewelina Kodyra

Gorączka - czym jest, jak ją mierzyć oraz dawkować leki

Ewelina Kodyra